Günümüz dijital çağında, ebeveynlerin çocuklarının fotoğraf ve videolarını sosyal medya platformlarında paylaşması yaygın bir alışkanlık haline geldi. Adeta günlük yaşamın doğal bir parçası gibi görünen bu paylaşımlar, masumane bir anı biriktirme arzusundan öteye geçerek ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir. Hukuk çevreleri, çocuklara ait görsel ve işitsel materyallerin internet ortamında yayınlanmasının, “özel hayatın gizliliği” ve “kişisel verilerin korunması” prensipleri kapsamında kritik sorunlara yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Uzmanlar, bu durumun ebeveynler için ileride hukuki sorumluluklar getirebileceğini, hatta çocuklarının kendilerine dava açma hakkını bile doğurabileceğini belirtiyor. En çarpıcı ihtimal ise, velayetin kaldırılmasına kadar gidebilecek bir sürecin başlaması riski.
Hukukçulara göre, çocukların kendi rızaları olmaksızın fotoğraf ve videolarının kamuya açık platformlarda paylaşılması, onların kişisel veri niteliğindeki bilgilerinin ihlali anlamına geliyor. Henüz karar verme yetisine sahip olmayan bir çocuğun mahremiyetinin ebeveyni tarafından ihlal edilmesi, Türk Medeni Kanunu ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu başta olmak üzere birçok yasal düzenlemeye aykırılık teşkil edebilir. Çocuğun gelecekte bu paylaşımlar nedeniyle utanç, taciz veya diğer olumsuz durumlarla karşılaşma potansiyeli, ebeveynlerin sorumluluğunu daha da artırıyor. Uzmanlar, çocuğun dijital kimliğinin ve itibarının henüz reşit olmadan şekillenmesine doğrudan müdahale edildiğine dikkat çekerek, bu durumun uzun vadede çocuğun psikolojik ve sosyal gelişimini olumsuz etkileyebileceğini vurguluyor.
Velayetin kaldırılması gibi ağır bir yaptırımın gündeme gelmesi ise, paylaşımların çocuğun üstün yararına aykırı olduğunun veya zarar verdiğinin mahkeme tarafından tespit edilmesi durumunda söz konusu olabiliyor. Türk Medeni Kanunu’nda velayetin düzenlenme amacı, çocuğun bedensel, zihinsel, ahlaki ve sosyal gelişimini güvence altına almak ve ona eğitim hakkını sağlamaktır. Eğer ebeveynin sosyal medya paylaşımları, çocuğun güvenliğini tehlikeye atacak, siber zorbalığa maruz bırakacak veya gelecekte ciddi mağduriyetlere yol açacak nitelikteyse, mahkemeler velayetin kaldırılmasına karar verebilir. Bu kararlar, genellikle çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığını koruma amacı güder ve ebeveynlerin velayet hakkını kötüye kullandığı durumlarda devreye girer. Yargı, bu tür hassas konularda her zaman çocuğun menfaatini ön planda tutar.
Bu hukuki riskler ve potansiyel sonuçlar karşısında ebeveynlerin çok daha dikkatli ve bilinçli hareket etmeleri gerekiyor. Uzmanlar, çocukların sosyal medyada paylaşılmadan önce, olası uzun vadeli etkilerinin dikkatle değerlendirilmesini ve mümkünse çocuğun yaşına uygun bir şekilde rızasının alınmasını tavsiye ediyor. Gizlilik ayarlarının titizlikle yapılması, paylaşımların herkese açık değil, sadece belirli kişilerle sınırlı tutulması ve hatta mümkünse görsel materyal paylaşımından kaçınılması, alınabilecek önlemler arasında sayılıyor. Unutulmamalıdır ki, internete bir kez yüklenen bir görsel veya video, dijital dünyadan tamamen silinmesi neredeyse imkansız olan kalıcı bir dijital ayak izi bırakır. Bu nedenle, ebeveynlerin anlık hevesler yerine çocuklarının gelecekteki haklarını ve güvenliğini düşünerek hareket etmeleri büyük önem taşıyor.
